Əsas məqamlar
Data Network (əvvəlki adı Story) smart müqavilələrdən istifadə etməklə lisenziyalaşdırma və royalti ödənişlərini avtomatlaşdıran, əqli mülkiyyət və təsdiqlənmiş data üçün proqramlaşdırıla bilən bazar yeri yaratmaq məqsədilə hazırlanmış blokçeyn şəbəkəsidir.
Onun çoxnüvəli strukturuna yaradıcı və bilik aktivləri üçün qeydiyyat, mülkiyyət və iqtisadi münasibətləri idarə edən IP-yə xas icra qatı daxildir. Yerli DATA tokeni (əvvəlki adı IP) tranzaksiya ödənişləri, steykinq və şəbəkədə Sİ ilə əlaqəli tranzaksiyalar üçün istifadə olunur.
2026-cı ilin iyul ayında layihə Story Protocol-dan DATA Foundation-a rebrendinq edərək fokusunu Sİ təlimi üçün təsdiqlənmiş dataya yönəltdi.
Giriş
Data Network Story kimi başlayıb və məqsədi əqli mülkiyyət (IP) hüquqlarının idarə edilməsini sadələşdirmək və IP üçün açıq, blokçeyn əsaslı infrastruktur yaratmaq idi. 07/2026 tarixində Story, IP hüquqlarını ciddi şəkildə qoruyan və geniş açıq lisenziyalaşdırmaya qarşı çıxan böyük ənənəvi brendlərin müqavimətini əsas gətirərək Data Network-a rebrendinq etdiyini elan etdi. AI modellərini öyrətmək üçün hüquqları təmizlənmiş datasetlərə tələbat artdıqca, Data Network indi AI təlim datasına fokuslanır.
Data Network nədir?
Data Network əqli mülkiyyət və təsdiqlənmiş data üçün qurulmuş blokçeyn şəbəkəsidir. O, yaradıcı işlərin, elmi datanın, maşın öyrənməsi modellərinin və digər bilik aktivlərinin yerli rəqəmsal aktivlər kimi qeydiyyata alına biləcəyi universal, açıq hesab dəftəri təqdim edir.
Mülkiyyəti və lisenziyalaşdırma razılaşmalarını izləmək üçün mərkəzi orqana güvənmək əvəzinə, Data Network yaradıcılar və təşkilatlara IP-lərinin necə istifadə edilə, paylaşıla və ya monetizasiya oluna biləcəyi ilə bağlı proqramlaşdırıla bilən qaydalar təyin etməyə imkan verir. Üçüncü tərəflər isə uzun danışıqlara ehtiyac olmadan həmin aktivlərə avtomatlaşdırılmış şərtlərlə çıxış edə bilər.
Data Network necə işləyir?
Çoxnüvəli struktur
Data Network çoxnüvəli icra mühitindən istifadə edir. Əsas nüvə Ethereum Virtual Machine (EVM) ilə uyğundur və bu, tərtibatçılara şəbəkədə tanış mərkəzləşdirilməmiş tətbiqlər yaratmağa imkan verir. Ayrı bir Əqli Mülkiyyət (IP) nüvəsi IP aktivləri üçün zəncirdaxili qeydiyyatı, lisenziyalaşdırmanı və mülkiyyət münasibətlərini idarə edir.
IP nüvəsi bir IP aktivinin digərindən necə törədiyini və ya onunla necə əlaqəli olduğunu göstərən mürəkkəb aktiv qrafiklərini izləyir. Bu, şəbəkəyə bir neçə yaradıcı və töhfə verən arasında royaltiləri şəffaf şəkildə avtomatik hesablamağa və paylamağa imkan verir.
Yaradıcılıq sübutu protokolu
Yaradıcılıq sübutu (PoC) protokolu IP nüvəsi üzərində qurulub. O, hər bir IP aktivinin ilkin yaradılmasından başlayaraq istənilən dəyişikliklər, genişləndirmələr və ya kommersiya istifadələri daxil olmaqla tam tarixçəsini qeyd edən açıq repozitoriya kimi fəaliyyət göstərir.
PoC IP sahiblərinə konkret istifadə şərtlərini kodla müəyyən etməyə imkan verən proqramlaşdırıla bilən lisenziya modulları təqdim edir. Məsələn, yaradıcı qeyri-kommersiya layihələrində pulsuz istifadəyə icazə verə, kommersiya tətbiqləri üçün isə royalti tələb edə bilər. Gəlir paylaşımı qaydaları hər hansı vasitəçiyə ehtiyac olmadan smart müqavilələr vasitəsilə avtomatik icra edilir.
DATA tokeni
Yerli DATA (əvvəlki adı IP) tokeni Data Network-da mübadilə vasitəsidir. O, tranzaksiya ödənişlərini ödəmək, steykinq vasitəsilə validatorları stimullaşdırmaq və royalti ödənişləri və lisenziyalaşdırma haqları kimi IP istifadəsi ilə bağlı iqtisadi axınları təmin etmək üçün istifadə olunur.
DATA tokeni həmçinin şəbəkədə Sİ ilə əlaqəli tranzaksiyaları dəstəkləyir. Avtonom Sİ agentləri istifadəçilər adından lisenziyalar üzrə danışıqlar aparmaq və datasetlərə və ya modellərə çıxış üçün ödəniş etmək məqsədilə ondan istifadə edə bilər.
Çarpaz zəncir və zəncirxarici inteqrasiyalar
Data Network çarpaz zəncir kommunikasiya imkanlarını dəstəkləyir, beləliklə, IP aktivləri sahibin nəzarəti itirmədən müxtəlif blokçeynlər və mərkəzləşdirilməmiş maliyyə (DeFi) platformaları üzrə istifadə oluna bilər. O, həmçinin IP-nin autentikliyini yoxlayan, mülkiyyət iddialarını təsdiqləyən və hüquqi mübahisələrin həllini dəstəkləyən oracle-ları və zəncirxarici xidmətləri inteqrasiya edir.
Rebrendinq: Story-dən Data Network-a
2026-cı ilin iyulunda Story Protocol DATA Foundation kimi rebrendinq edildi və Story Network Data Network oldu. Layihənin əvvəllər IP kimi tanınan tokeni 1:1 miqrasiya vasitəsilə DATA-ya çevrildi. Rebrendinq strateji dəyişikliyi əks etdirdi: ilkin Story Protocol əqli mülkiyyəti əyləncə və oyun üçün proqramlaşdırıla bilən etməyə fokuslandığı halda, DATA Foundation fokusunu Sİ təlimi üçün təsdiqlənmiş dataya yönəltdi.
Fond izah etdi ki, dəyərli musiqi, oyun və brendlərin arxasında duran şirkətlər açıq lisenziyalaşdırmaya qarşı çıxıb və bu, ilkin IP-yə fokuslanan modelin qəbulunu məhdudlaşdırıb. Bunun əksinə, Sİ təlim datasına tələbatın daha güclü olduğu sübut olundu.
Rebrendinq Kled ilə tərəfdaşlığın qurulmasını da əhatə etdi. Kled istifadəçilərin öz razılığı ilə təqdim etdiyi məlumatlar üzrə ən böyük məlumat bazarı kimi təqdim olunur və şəbəkəyə 1,5 milyarddan çox şəkil, video və fayl əlavə edir. Kled-in təsisçisi Avi Patel isə DATA Foundation-a baş məlumat direktoru vəzifəsində qoşulub.
Rebrendinqdən əvvəlki məqaləni axtaran oxucular ilkin layihə arxitekturasını və tokeni əhatə edən mövcud izahımıza baxa bilər: Story nədir(IP)?
İstifadə halları və tətbiqlər
Data Network IP və Sİ ilə əlaqəli bir sıra istifadə hallarını dəstəkləmək üçün hazırlanıb.
Universal IP bazar yeri: Data Network lisenziyalaşdırma, gəlir paylaşımı və fraksional mülkiyyət daxil olmaqla birbaşa, proqramlaşdırıla bilən fərdlərarası IP tranzaksiyalarını mümkün edir. Sİ tərəfindən yaradılan kontent daha geniş yayıldıqca bu, yaradıcı işlər, musiqi, ədəbiyyat və incəsənət üçün aktualdır.
AI modeli və dataset bazarları: Təşkilatlar AI təlim datasetlərini, təməl modellərini və incə tənzimləmə paketlərini Data Network-da qeydiyyata alaraq onları lisenziyalaşdırıla bilən aktivlərə çevirə bilər. Bu aktivlərdən istifadə edən tərtibatçılar royaltiləri avtomatik ödəyə bilər. Blokçeyn və Sİ-nin necə kəsişdiyi barədə daha çox məlumat üçün baxın: Blokçeyn və Sİ arasındakı əlaqə.
Agent əsaslı kommersiya: Avtonom Sİ agentləri istifadəçilər adından IP aktivləri üzrə inamsız şəkildə danışıqlar apara, lisenziyalaşdıra və ödəniş edə bilər. Bu, Sİ sistemləri geniş miqyasda qarşılıqlı əlaqədə olduqda əl ilə müqavilə danışıqlarına ehtiyacı aradan qaldırır.
Hüquqi və uyğunluq: Proqramlaşdırıla bilən lisenziyalar və zəncirxarici attestasiya vasitəsilə Data Network icra oluna bilən razılaşmaları və mübahisələrin həllini dəstəkləyə bilər. İdarəetmə qatı həmçinin protokol qərarları üçün mərkəzləşdirilməmiş muxtar təşkilata (DAO) bənzər şəkildə fəaliyyət göstərə bilər.
Tez-tez verilən suallar
Data Network əqli mülkiyyət üçün hansı problemi həll edir?
Ənənəvi IP sistemləri yavaş və baha ola bilən mərkəzləşdirilmiş reyestrlərə və hüquqi proseslərə əsaslanır. Data Network IP idarəetməsini zəncirə daşıyır, beləliklə, yaradıcılar aktivləri qeydiyyata ala, lisenziyalaşdırma şərtlərini kodla təyin edə və royaltiləri avtomatik ala bilər. Bu, vasitəçilərə ehtiyacı azaldır və IP bazarlarını daha əlçatan edir.
DATA tokeni nə üçün istifadə olunur?
DATA tokeni Data Network-un yerli tokenidir. O, tranzaksiya ödənişlərini ödəmək, şəbəkə validatorlarını dəstəkləmək üçün steyk etmək və lisenziyalaşdırma haqları və royalti ödənişləri kimi iqtisadi tranzaksiyaları təmin etmək üçün istifadə olunur. O, həmçinin Sİ agentlərinə şəbəkə daxilində istifadəçilər adından tranzaksiya etməyə imkan verir. DATA əvvəlki IP tokenini 1:1 miqrasiya vasitəsilə əvəz etdi.
Yaradıcılıq sübutu protokolu nədir?
Yaradıcılıq sübutu (PoC) Data Network-un açıq IP repozitoriyasıdır. O, IP aktivinin mənşəyi, istənilən törəmə işlər və bütün kommersiya istifadələri daxil olmaqla tam tarixçəsini qeyd edir. O, həmçinin proqramlaşdırıla bilən lisenziyaları icra edir, beləliklə royaltilər əl ilə müdaxilə olmadan avtomatik paylana bilər.
Data Network Sİ və maşın öyrənməsini necə dəstəkləyir?
Data Network Sİ təlim datasetlərinin və modellərinin lisenziyalaşdırıla bilən IP aktivləri kimi qeydiyyata alınmasına imkan verir. Tərtibatçı qeydiyyata alınmış datasetdən istifadə edərək modeli öyrətdikdə, lisenziyada kodlaşdırılmış royalti qaydaları ilkin data yaradıcılarına avtomatik ödənişləri işə sala bilər. Sİ agentləri həmçinin DATA tokenindən istifadə edərək lisenziyalar üzrə müstəqil şəkildə danışıqlar apara və ödəniş edə bilər.
Rebrendinqdən sonra IP tokeninə nə oldu?
Story Protocol 2026-cı ilin iyul ayında DATA Foundation kimi rebrendinq edəndə IP tokeni 1:1 miqrasiya vasitəsilə DATA-ya çevrildi. İnterqrasiyalar və validatorlar fasiləsiz davam etdi.
Data Network digər blokçeynlərlə uyğundurmu?
Bəli. Data Network çarpaz zəncir kommunikasiya imkanlarını dəstəkləyir, bu da Data Network-da qeydiyyata alınmış IP aktivlərinin digər blokçeyn şəbəkələri və DeFi platformaları üzrə istifadə oluna bilməsi deməkdir. Bu qarşılıqlı fəaliyyət şəbəkəni öz ekosistemindən kənarda da faydalı etmək üçün nəzərdə tutulub.
Yekun qeydlər
Data Network-un əyləncə IP-sindən Sİ təlimi üçün təsdiqlənmiş dataya yönəlməsi, ilkin modelinin tam qarşılamadığı artan tələbatı hədəflədiyini göstərir. Bu dəyişikliyin uğurlu olub-olmayacağı tərtibatçıların qəbulundan, Kled kimi data tərəfdaşlıqlarının keyfiyyətindən və Sİ ilə blokçeyn konvergensiyasının daha geniş trayektoriyasından asılı olacaq.
Əlavə oxu
İmtina: Bu məzmun sizə yalnız ümumi məlumat və maarifləndirmə məqsədləri üçün, heç bir təqdimat və ya hər hansı zəmanət olmadan, "olduğu kimi" təqdim edilir. O, maliyyə, hüquqi və ya digər peşəkar məsləhət kimi şərh edilməməlidir və hər hansı konkret məhsul və ya xidmətin alınmasını tövsiyə etmək məqsədi daşımır. Siz müvafiq peşəkar məsləhətçilərdən öz məsləhətinizi almalısınız. Məzmun üçüncü tərəf müəllif tərəfindən təqdim edildiyi hallarda, nəzərə alın ki, ifadə olunan fikirlər həmin üçüncü tərəf müəllifə məxsusdur və mütləq şəkildə Binance Academy-nin fikirlərini əks etdirməyə bilər. Rəqəmsal aktivlərin qiymətləri dəyişkən ola bilər. İnvestisiyanızın dəyəri arta və ya azala bilər və siz investisiya qoyduğunuz məbləği geri ala bilməyə bilərsiniz. İnvestisiya qərarlarınıza görə yalnız siz məsuliyyət daşıyırsınız və Binance Academy üzləşə biləcəyiniz hər hansı itkiyə görə məsuliyyət daşımır. Ətraflı məlumat üçün İstifadə qaydası, Risk xəbərdarlığı və Binance Academy şərtləri bölmələrinə baxın.