Негізгі тұжырымдар
Data Network (бұрынғы Story) – зияткерлік меншік пен расталған деректерге арналған бағдарламаланатын нарық құруға бағытталған блокчейн желісі. Ол лицензиялау және роялти төлемдерін автоматтандыру үшін смарт-келісімшарттарды пайдаланады.
Оның көп негізді архитектурасы шығармашылық және зияткерлік активтерді тіркеуді, иеленуді және олардың арасындағы экономикалық қатынастарды басқаратын зияткерлік меншікке арналған орындау қабатын қамтиды. Желінің төл DATA токені (бұрынғы IP) транзакциялық алымдар, стейкинг және ЖИ-ке байланысты транзакциялар үшін қолданылады.
2026 жылғы шілдеде жоба Story Protocol атауынан DATA Foundation атауына ребрендинг жасап, басты бағытын ЖИ-ті оқытуға арналған тексерілген деректерге аударды.
Кіріспе
Data Network бастапқыда Story ретінде іске қосылып, зияткерлік меншік (IP) құқықтарын басқаруды жеңілдетуді және IP-ге арналған ашық, блокчейн негізіндегі инфрақұрылым құруды мақсат етті. 2026 жылғы шілдеде Story Data Network атауына ребрендинг жасайтынын жариялады. Жоба мұның себебі ретінде зияткерлік меншік құқықтарын қатаң қорғайтын және кең ауқымды ашық лицензиялауға қарсылық білдіретін ірі дәстүрлі брендтердің ұстанымын атады. Қазір Data Network негізгі назарын ЖИ-ті оқытуға арналған деректерге аударып отыр, өйткені ЖИ модельдерін оқыту үшін құқықтары реттелген деректер жиынтығына сұраныс артып келеді.
Data Network дегеніміз не?
Data Network – бұл зияткерлік меншік пен расталған деректерге арналған блокчейн желісі. Ол шығармашылық туындыларды, ғылыми деректерді, машиналық оқыту модельдерін және басқа да зияткерлік активтерді төл цифрлық активтер ретінде тіркеуге болатын әмбебап әрі ашық тізілімді ұсынады.
Меншік құқығы мен лицензиялық келісімдерді қадағалау үшін орталықтандырылған органға сүйенудің орнына, Data Network авторлар мен ұйымдарға өздерінің зияткерлік меншігін қалай пайдалануға, бөлісуге немесе монетизациялауға болатынына қатысты бағдарламаланатын ережелерді белгілеуге мүмкіндік береді. Үшінші тараптар ұзақ келіссөздер жүргізбей-ақ, автоматтандырылған шарттар негізінде осы активтерге қол жеткізе алады.
Data Network қалай жұмыс істейді?
Көп негізді архитектура
Data Network көп негізді орындау ортасын пайдаланады. Негізгі өзегі Ethereum виртуалдық машинасымен (EVM) үйлесімді. Бұл әзірлеушілерге желіде өздеріне таныс орталықтандырылмаған қолданбаларды жасауға мүмкіндік береді. Ал зияткерлік меншікке (IP) арналған бөлек өзек IP активтерін тізбекте тіркеу, лицензиялау және оларға меншік құқығына қатысты қатынастарды басқарады.
IP өзегі бір IP активінің басқа активтен қалай туындағанын немесе олар бір-бірімен қалай байланысты екенін көрсететін күрделі активтер графиктерін қадағалайды. Бұл желіге бірнеше автор мен үлес қосушы арасында роялти төлемдерін автоматты түрде есептеп, оларды ашық түрде бөлуге мүмкіндік береді.
Шығармашылық дәлелі протоколы
Шығармашылық дәлелі (PoC) протоколы IP өзегінің негізінде құрылған. Ол әрбір IP активінің бастапқы жасалуынан бастап кез келген өзгерістерге, кеңейтулерге немесе коммерциялық қолданыстарға дейінгі толық тарихын жазатын ашық репозиторий ретінде қызмет етеді.
PoC IP иелеріне бағдарламалық кодта арнайы пайдалану шарттарын анықтауға мүмкіндік беретін бағдарламаланатын лицензиялық модульдерді енгізеді. Мысалы, автор коммерциялық қолданбалар үшін роялти ала отырып, коммерциялық емес жобаларда тегін пайдалануға рұқсат бере алады. Табысты бөлісу ережелері смарт-келісімшарттар арқылы делдалдың қатысуынсыз автоматты түрде орындалады.
DATA токені
Желінің төл DATA (бұрынғы IP) токені Data Network жүйесіндегі айырбас құралы болып табылады. Ол транзакциялық алымдарды төлеуге, стейкинг арқылы валидаторларды ынталандыруға және роялти төлемдері мен лицензиялық алымдар сияқты IP пайдалануға байланысты экономикалық ағындарды жеңілдетуге қолданылады.
DATA токені сонымен қатар желідегі ЖИ-ке байланысты транзакцияларды қолдайды. Автономды ЖИ агенттері оны лицензиялар туралы келіссөздер жүргізу және пайдаланушылар атынан деректер жинақтарына немесе модельдерге қол жеткізу үшін төлем жасауға пайдалана алады.
Кроссчейн және оффчейн интеграциялары
Data Network кроссчейн өзара әрекеттестігін қолдайды, сондықтан IP активтерін иесі бақылауды жоғалтпастан әртүрлі блокчейндер мен орталықтандырылмаған қаржы (DeFi) платформаларында пайдалануға болады. Сонымен қатар ол IP түпнұсқалығын тексеретін, меншік құқығына қатысты мәлімдемелерді растайтын және заңды дауларды шешуге қолдау көрсететін оракулдар мен тізбектен тыс қызметтерді біріктіреді.
Ребрендинг: Story атауынан Data Network атауына ауысу
2026 жылғы шілдеде Story протоколы DATA Foundation атауымен ребрендинг жасап, Story Network Data Network болып өзгертілді. Жобаның бұрын IP ретінде белгілі болған токені бірге-бір миграция арқылы DATA токеніне ауыстырылды. Ребрендинг жобаның стратегиялық бағытының өзгергенін көрсетті: бастапқы Story протоколы зияткерлік меншікті ойын-сауық пен гейминг салаларында бағдарламаланатын етуге бағытталса, DATA Foundation өз назарын ЖИ модельдерін оқытуға арналған тексерілген деректерге бұрды.
Қордың түсіндіруінше, құнды музыкалық туындылар, ойындар мен брендтердің иелері ашық лицензиялауға қарсылық білдірген. Бұл бастапқыда зияткерлік меншікке бағытталған модельдің кеңінен қолданылуын шектеді. Ал ЖИ-ті оқытуға арналған деректерге сұраныс анағұрлым жоғары болды.
Ребрендинг аясында жоба Kled компаниясымен серіктестік орнатты. Kled өзін пайдаланушылардың келісімімен деректер ұсынатын ең ірі деректер нарығы ретінде сипаттайды және желіге 1,5 миллиардтан астам кескін, бейне және файл қосады. Kled негізін қалаушысы Ави Патель DATA Foundation ұйымына деректер жөніндегі бас директор ретінде қосылды.
Ребрендінгке дейінгі мақаланы іздеген оқырмандар үшін түпнұсқа жоба архитектурасы мен токенді қамтитын біздің Story (IP) дегеніміз не? атты бұрыннан бар түсіндірме мақаламызды қарауға болады.
Қолдану салалары мен үлгілері
Data Network IP және ЖИ-ке байланысты бірқатар қолдану жағдайларын қолдауға арналған.
Әмбебап IP маркетплейсі: Data Network тікелей, бағдарламаланатын тең деңгейлі IP транзакцияларын, соның ішінде лицензиялауды, табысты бөлісуді және үлестік меншікті қамтамасыз етеді. ЖИ жасаған контент жиілей түскендіктен, бұл шығармашылық туындылар, музыка, әдебиет және өнер үшін өзекті болып табылады.
ЖИ модельдері мен деректер жинақтарының нарығы: Ұйымдар Data Network желісінде ЖИ-ті оқытуға арналған деректер жиынтықтарын, базалық модельдерді және модельдерді нақтылауға арналған пакеттерді тіркеп, оларды лицензиялауға болатын активтерге айналдыра алады. Бұл активтерді пайдаланатын әзірлеушілер роялтиді автоматты түрде төлей алады. Блокчейн мен ЖИ-тің өзара байланысы туралы толығырақ ақпарат алу үшін Блокчейн мен ЖИ арасындағы байланыс мақаласын қараңыз.
Агенттерге негізделген коммерция: Автономды ЖИ агенттері пайдаланушылардың атынан IP активтеріне қатысты келіссөздер жүргізіп, оларды лицензиялап, төлемдерді сенімді ортаны қажет етпей жүзеге асыра алады. Бұл ЖИ жүйелері ауқымды түрде өзара әрекеттескен кезде келісімшарттар бойынша қолмен келісу қажеттілігін жояды.
Құқықтық және сәйкестік: Бағдарламаланатын лицензиялар мен оффчейн куәландырулары арқылы Data Network заңды күші бар келісімдерді орындауға және дауларды шешуге қолдау көрсете алады. Басқару қабаты протоколға қатысты шешімдер қабылдау үшін орталықтандырылмаған автономды ұйым (DAO) сияқты жұмыс істей алады.
Сұрақ-жауап
Data Network зияткерлік меншік үшін қандай мәселені шешеді?
Дәстүрлі IP жүйелері баяу әрі қымбат болуы мүмкін орталықтандырылған реестрлер мен құқықтық процестерге сүйенеді. Data Network IP басқару процесін блокчейнге көшіреді, сондықтан авторлар активтерін тіркеп, лицензиялау шарттарын код арқылы белгілей және роялтиді автоматты түрде ала алады. Бұл делдалдарға деген қажеттілікті азайтып, IP нарықтарына қолжетімділікті арттырады.
DATA токені не үшін қолданылады?
DATA токені – Data Network желісінің төл токені. Ол транзакциялық алымдарды төлеуге, желі валидаторларын қолдау үшін стейкинг жасауға және лицензиялық алымдар мен роялти төлемдері сияқты экономикалық транзакцияларды қамтамасыз етуге қолданылады. Ол сонымен қатар ЖИ агенттеріне желі ішінде пайдаланушылар атынан транзакциялар жасауға мүмкіндік береді. DATA токені бұрынғы IP токенінің орнына 1:1 арақатынасында миграция арқылы енгізілді.
Шығармашылық дәлелі протоколы дегеніміз не?
Шығармашылық дәлелі (PoC) – Data Network желісінің ашық IP репозиторийі. Ол IP активінің толық тарихын, соның ішінде оның шығу тегін, кез келген туынды жұмыстарды және барлық коммерциялық қолданыстарды жазады. Ол сондай-ақ қолмен араласусыз роялти автоматты түрде бөлінуі үшін бағдарламаланатын лицензияларды орындайды.
Data Network ЖИ мен машиналық оқытуды қалай қолдайды?
Data Network ЖИ-ті оқытуға арналған деректер жиынтықтары мен модельдерді лицензиялауға болатын IP активтері ретінде тіркеуге мүмкіндік береді. Әзірлеуші тіркелген деректер жиынтығын модельді оқыту үшін пайдаланған кезде, лицензияда бекітілген роялти ережелері деректердің бастапқы авторларына төлемдерді автоматты түрде жүзеге асыра алады. ЖИ агенттері де лицензиялау шарттарын өз бетінше келісіп, лицензия ақысын төлеу үшін DATA токенін пайдалана алады.
Ребрендингтен кейін IP токеніне не болды?
2026 жылғы шілдеде Story Protocol жобасы DATA Foundation ретінде ребрендинг жасаған кезде, IP токені 1:1 арақатынасындағы миграция арқылы DATA токеніне ауыстырылды. Интеграциялар мен валидаторлардың жұмысы еш кедергісіз жалғасты.
Data Network желісі басқа блокчейндермен үйлесімді ме?
Иә. Data Network кроссчейн өзара әрекеттестігін қолдайды, бұл Data Network желісінде тіркелген IP активтерін басқа блокчейн-желілері мен DeFi платформаларында пайдалануға болатынын білдіреді. Бұл өзара әрекеттесу мүмкіндігі желіні оның өз экожүйесінен тыс жерде де пайдалы ету үшін жасалған.
Қорытынды ойлар
Data Network желісінің ойын-сауық саласындағы IP-ге бағытталған бастапқы моделінен ЖИ-ды оқытуға арналған тексерілген деректерге бет бұруы жоба бастапқы моделі толық қамти алмаған өсіп келе жатқан сұранысты қанағаттандыруға ұмтылатынын көрсетеді. Бұл өзгерістің қаншалықты сәтті болатыны әзірлеушілердің жобаға қаншалықты белсенді қосылатынына, Kled сияқты деректер серіктестіктерінің сапасына және ЖИ мен блокчейннің тоғысуының жалпы даму бағытына байланысты болады.
Қосымша оқу материалдары
Жауапкершіліктен бас тарту: Бұл контент сізге «сол күйінде» тек жалпы ақпараттық және білім беру мақсатында, ешқандай кепілдіксіз немесе міндеттемесіз ұсынылады. Ол қаржылық, құқықтық немесе басқа да кәсіби кеңес ретінде қарастырылмауы тиіс, сондай-ақ белгілі бір өнімді немесе қызметті сатып алуды ұсынуға арналмаған. Сіз тиісті кәсіби кеңесшілерден өз бетіңізше кеңес алуыңыз керек. Контентті үшінші тарап авторы ұсынған жағдайда, бұл көзқарастар үшінші тарап авторына тиесілі екенін және Binance Academy көзқарасын білдірмейтінін ескеріңіз. Цифрлық активтердің бағасы құбылмалы болуы мүмкін. Инвестицияңыздың құны төмендеуі немесе жоғарылауы мүмкін, ал сіз салған сумманы қайтара алмауыңыз ықтимал. Инвестициялық шешімдерге тек өзіңіз жауаптысыз және Binance Academy келтірілген кез келген шығындар үшін жауап бермейді. Қосымша ақпарат алу үшін біздің Пайдалану шарттарын, Тәуекел туралы ескертуді және Binance Academy шарттарын қараңыз.