Newton Protocol gần đây cứ hiện lên trong đầu tôi, không phải vì đó là một dự án khác kết hợp AI và crypto, mà vì dường như nó đang giải quyết một vấn đề mà tôi nghĩ là chưa được chú ý đủ. Tôi nhận thấy rằng hầu hết các cuộc trò chuyện đều tập trung vào việc liệu AI có thể tạo ra các chiến lược tốt hơn hay tự động hóa giao dịch hiệu quả hơn hay không. Thứ tôi cứ băn khoăn thay vào đó là liệu chúng ta đã có hạ tầng phù hợp để AI hoạt động một cách an toàn hay chưa, trong trường hợp nó bắt đầu đưa ra các quyết định liên quan đến giá trị thực.
Càng đi sâu tìm hiểu Newton Protocol, tôi càng cảm thấy đây thực sự là một câu hỏi về hạ tầng hơn là một câu hỏi về AI. Các mô hình AI sẽ tiếp tục được cải thiện bất kể điều gì xảy ra trong crypto. Phần khó nằm ở việc tạo ra một môi trường nơi các mô hình đó có thể thực hiện hành động theo cách minh bạch, có thể kiểm chứng và có thể dự đoán được. Đó là một thách thức còn khó hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản xây dựng thêm một ứng dụng AI khác.
Một điều nổi bật với tôi là ý tưởng xây dựng một rollup an toàn, đặc biệt cho các hoạt động do AI điều khiển. Lúc đầu tôi chưa chắc vì sao điều đó lại quan trọng, vì các blockchain hiện đại đã xử lý giao dịch một cách hiệu quả. Nhưng sau khi suy nghĩ một lúc, tôi nhận ra vấn đề không chỉ nằm ở tốc độ. Các hệ thống tự trị tạo ra những yêu cầu khác so với người dùng con người. Chúng không ngủ, không chậm lại, và không ra quyết định theo cách con người làm. Nếu về sau các tác nhân AI quản lý vốn, thực hiện giao dịch, hoặc tương tác với nhau, thì lớp hạ tầng bên dưới chúng cần được thiết kế với tương lai đó trong tâm trí.
Tôi cũng nghĩ rằng đôi khi mọi người đánh giá thấp mức độ quan trọng của việc thực thi (execution). Một chiến lược tốt gần như chẳng có giá trị gì nếu môi trường nơi nó vận hành không đáng tin cậy. Thị trường vốn đã đủ khó để con người điều hướng, nên việc kỳ vọng AI có thể hoạt động nhất quán mà không có hạ tầng đáng tin cậy là không thực tế. Theo ý đó, Newton Protocol dường như đang đầu tư vào nền tảng thay vì đuổi theo những tiêu đề hấp dẫn nhất.
Một phần khác thu hút tôi là thị trường dành cho các nhà phát triển AI. Ban đầu nó nghe như một nơi để chia sẻ hoặc kiếm tiền từ các mô hình, nhưng tôi nghĩ nó có thể trở thành thứ có ý nghĩa hơn nếu được thiết kế tốt. Các nhà phát triển không chỉ cần sự hiện diện; họ cần một cách để xây dựng uy tín. Nếu các chiến lược được đánh giá dựa trên hiệu năng thực tế thay vì hoạt động marketing, thì danh tiếng sẽ là thứ mà người tham gia kiếm được dần theo thời gian, thay vì thứ họ đơn giản chỉ tuyên bố.
Tất nhiên, không có gì trong tất cả điều này đảm bảo thành công. Việc xây dựng hạ tầng thường khó hơn nhiều so với việc triển khai các ứng dụng, vì giá trị của nó chỉ trở nên rõ ràng khi con người thật sự phụ thuộc vào nó. Newton Protocol cuối cùng sẽ cần các nhà phát triển, người dùng và các hệ thống tự trị thật sự thấy nó hữu ích hơn so với các lựa chọn hiện có. Đây là một chuẩn mực cao, đặc biệt trong một lĩnh vực mà các câu chuyện/diễn ngôn mới xuất hiện gần như mỗi tuần.
Còn một câu hỏi khác là về động lực (incentives), và tôi nghĩ đây chính là nơi những dự án như thế này được thử thách. AI sẽ tự nhiên tối ưu hóa cho bất kỳ mục tiêu nào mà nó được giao. Nếu giao thức khuyến khích cạnh tranh lành mạnh và minh bạch về hiệu năng, thì điều đó có thể tạo ra một hệ sinh thái vững hơn theo thời gian. Còn nếu các động lực được thiết kế kém, thì ngay cả những hệ thống AI tinh vi cũng có thể chỉ trở nên giỏi hơn trong việc khai thác các điểm yếu. Vì vậy, tôi xem thiết kế giao thức quan trọng không kém gì trí tuệ chạy phía trên nó.
Điều khiến Newton Protocol hấp dẫn với tôi không phải là lời hứa thay thế việc ra quyết định của con người. Mà là nỗ lực tạo ra một môi trường để các hệ thống tự trị có thể tham gia một cách có trách nhiệm. Hai tham vọng này rất khác nhau. Tham vọng thứ nhất là về năng lực, còn tham vọng thứ hai là về niềm tin, và niềm tin thường cần thời gian để xây dựng lâu hơn công nghệ.
Tôi vẫn đang theo dõi xem giao thức sẽ phát triển như thế nào khi ngày càng có nhiều nhà phát triển bắt đầu thử nghiệm. Tài liệu có thể giải thích một hệ thống được cho là sẽ hoạt động ra sao, nhưng việc sử dụng thực tế thường cho thấy những điểm mạnh và điểm yếu mà lý thuyết không thể hiện rõ. Đó là giai đoạn tôi quan tâm nhất, vì hạ tầng chỉ thực sự chứng minh mình khi nó được đặt dưới áp lực.
Hiện tại, ấn tượng của tôi là Newton Protocol đang đặt ra một câu hỏi có lẽ sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong vài năm tới. Khi AI tham gia nhiều hơn vào hoạt động tài chính, cuộc trò chuyện sẽ dần chuyển từ việc những hệ thống này thông minh đến đâu sang việc liệu các môi trường mà chúng vận hành có đủ an toàn để có thể tin tưởng hay không. Đó có vẻ là vấn đề cốt lõi mà Newton Protocol đang cố gắng giải quyết, và cũng là lý do tôi sẽ tiếp tục theo dõi tiến độ của nó.