JohnnyTrading

Chắc anh em còn nhớ mấy vụ hot rần rần mấy tháng trước Monero, Dash, ZCash... sàn nào cũng ngán và thậm chí delist. Lý do thì ai cũng biết: ẩn danh quá mức, cơ quan quản lý không chịu nổi.

Gần đây mình thấy trend bảo mật dữ liệu dex nổi lên lại. Mấy ông bạn cứ hỏi "lại lặp lại kịch bản cũ hả?". Mình cũng định bỏ qua, nhưng ngồi đọc cấu trúc của @MidnightNetwork thì thấy nó khác hẳn.
Khác biệt nằm ở đâu?
Ae cứ tưởng tượn mấy đồng ẩn danh cũ giống cái hầm tối om – tiền quăng vào là mất hút luôn. Nghe thì hay, nhưng quỹ lớn nhìn vào là lắc đầu ngay. Không audit được = không rót tiền. Đơn giản vậy thôi.
Midnight thì đi hướng khác. Nó xài Zero-Knowledge proof để che thông tin trên blockchain – số dư, giao dịch gì đều giấu hết. NHƯNG cái khôn là nó có một cái "cửa sổ" để khi cần, ví dụ luật yêu cầu, thì doanh nghiệp tự mở ra cho bên kiểm toán xem. Tự chủ hoàn toàn, và không phải ai cũng xem được.
Mình thấy cái này thực tế phết. Ví dụ 1 chuỗi bán lẻ muốn thanh toán trên blockchain – họ cần giấu doanh số với đối thủ nhưng cuối tháng vẫn phải khai thuế bình thường. Mấy đồng privacy cũ làm gì có chuyện đó, còn riêng Midnight thì làm được.
Logic khá đơn giản: tiền tổ chức chỉ chảy vào chỗ nào nó cảm thấy an toàn về mặt pháp lý. Mà dự án nào thân thiện với compliance thì đường dài mới có vốn lớn đổ vào.
Tất nhiên hệ sinh thái mới toe, chưa thể bùng nổ ngay được.
Vẫn đang ngồi nhìn xem mấy tay to có đang gom quanh vùng giá này không rồi tính tiếp :)).
$NIGHT #night

Mình hiếm khi soi quá sâu vào tokenomics của các dự án mới list sàn. Lý do khá đơn giản: phần lớn bây giờ chỉ là game dòng tiền ngắn hạn, bơm rồi xả giữa các tay to với nhau là chính.
Gần đây mình để ý market bắt đầu nói nhiều hơn về mảng bảo mật dữ liệu on-chain. Nhìn lại thì thấy các nền tảng privacy đời đầu đang dần yếu đi. Một phần vì áp lực pháp lý, phần khác là mô hình phí giao dịch của họ không thực sự bền vững để giữ người dùng lâu dài.
Trong lúc đọc whitepaper vài dự án mới, mình có để ý tới một mô hình khá thú vị: token kép.
Hiểu đơn giản thế này, Giả sử một quỹ hoặc một tổ chức muốn chạy dApp để xử lý các giao dịch nhạy cảm cho khách hàng. Bình thường họ sẽ phải mua rất nhiều token của mạng lưới chỉ để trả gas fee mỗi ngày. Nếu giá token tăng gấp 2–3 lần trong thời gian ngắn thì chi phí vận hành cũng đội lên theo. Với doanh nghiệp thì đây là một rủi ro khá khó chịu.
Khi đọc về kiến trúc của @MidnightNetwork thì mình thấy họ xử lý vấn đề này theo cách hơi khác.
Thay vì dùng một token cho tất cả mọi thứ, họ tách riêng giá trị đầu tư và tài nguyên vận hành mạng.
Cách mình hiểu là: người dùng chỉ cần nắm giữ token chính của mạng lưới. Từ đó hệ thống sẽ tự tạo ra một dạng tài nguyên thứ cấp để dùng làm phí giao dịch ẩn danh. Nói nôm na giống như việc anh em sở hữu một tài sản và nó tự sinh ra dòng tiền để trả các chi phí vận hành vậy.
Điểm đáng chú ý là loại “phí gas dự phòng” này không phải thứ có thể mang ra sàn giao dịch để đầu cơ.
Công nghệ phía sau vẫn là Zero-Knowledge, nhưng cách họ tiếp cận có vẻ thực tế hơn. Dữ liệu nhạy cảm có thể được ẩn hoàn toàn trên mạng lưới, nhưng trong trường hợp cần thiết vẫn có cơ chế cấp quyền truy cập để phục vụ kiểm toán hoặc yêu cầu pháp lý.
Mình từng dính một kèo privacy trước đây và phải chốt lỗ khá nhanh. Lý do đơn giản: đội dev cố chấp chống lại mọi quy định. Sau đó một loạt sàn lớn delist, thanh khoản gần như biến mất.
Vì vậy mình khá chú ý khi thấy một dự án thiết kế privacy nhưng vẫn tính tới yếu tố compliance ngay từ đầu.
Nếu mô hình tạo phí vận hành từ token chính hoạt động đúng như lý thuyết, thì áp lực bán token trên thị trường có thể giảm đi khá nhiều. Những người cần dùng mạng lưới sẽ có xu hướng giữ token lâu hơn thay vì xả ra liên tục.
Tất nhiên vấn đề lớn nhất vẫn là hệ sinh thái. Công nghệ có hay tới đâu nhưng nếu không kéo được developer đến build dApp thì cũng rất khó tạo traction.
Hiện tại mình vẫn đang quan sát thêm, đặc biệt là cách dự án phát triển hệ sinh thái và phản ứng của giá trong giai đoạn đầu.
$NIGHT

#night