cex

Trong thế giới tài sản mã hóa (crypto), sàn giao dịch đóng vai trò là cầu nối giữa người mua và người bán. Hai loại sàn phổ biến nhất hiện nay là sàn giao dịch tập trung (CEX - Centralized Exchange) và sàn giao dịch phi tập trung (DEX - Decentralized Exchange).

Cả hai đều có ưu và nhược điểm riêng, phục vụ cho các nhu cầu khác nhau của người dùng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt giữa hai mô hình này và cách chúng định hình tương lai của nền tài chính kỹ thuật số.
Sàn giao dịch tập trung (CEX) là gì?
Sàn giao dịch tập trung (CEX) là các nền tảng giao dịch do một tổ chức hoặc công ty quản lý. Người dùng cần đăng ký tài khoản, hoàn thành KYC (Know Your Customer) và nạp tài sản vào ví của sàn để thực hiện giao dịch.

Ưu điểm của CEX
✅ Tốc độ giao dịch nhanh: Các giao dịch được thực hiện ngay lập tức trên hệ thống nội bộ, không cần chờ xác nhận trên blockchain.
✅ Thanh khoản cao: Các sàn CEX thường có lượng người dùng lớn và đội ngũ tạo lập thị trường chuyên nghiệp, giúp đảm bảo tính thanh khoản.
✅ Dễ sử dụng: Giao diện thân thiện với người dùng, có dịch vụ hỗ trợ khách hàng.
✅ Giao dịch ký quỹ và phái sinh: Nhiều sàn CEX hỗ trợ đòn bẩy, hợp đồng tương lai và các sản phẩm phái sinh khác.

Nhược điểm của CEX
❌ Tập trung quyền kiểm soát: Người dùng không thực sự nắm giữ tài sản vì chúng được lưu ký trên sàn.
❌ Nguy cơ bị hack: Do là mục tiêu tập trung, sàn CEX dễ trở thành mục tiêu tấn công của hacker.
❌ Rủi ro phá sản: Nếu sàn gặp vấn đề tài chính (ví dụ như FTX), người dùng có thể mất toàn bộ tài sản.
❌ Phải tuân thủ quy định pháp lý: CEX bị kiểm soát bởi các cơ quan quản lý tài chính, có thể hạn chế quyền truy cập của người dùng ở một số quốc gia.
Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) là gì?
Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) là nền tảng giao dịch hoạt động trên blockchain và không bị kiểm soát bởi bất kỳ tổ chức nào. Giao dịch trên DEX được thực hiện thông qua smart contract (hợp đồng thông minh), giúp loại bỏ sự cần thiết của bên trung gian.

Ưu điểm của DEX
✅Người dùng kiểm soát tài sản: Không cần gửi tiền vào sàn, tài sản luôn nằm trong ví cá nhân của người dùng.
✅ Bảo mật cao: Do không có điểm tập trung, DEX khó bị hack hơn so với CEX.
✅ Không cần KYC: Người dùng có thể giao dịch ẩn danh mà không cần cung cấp thông tin cá nhân.
✅ Không bị kiểm soát bởi cơ quan quản lý: DEX hoạt động trên blockchain, khó bị chính phủ hoặc cơ quan quản lý đóng cửa.
Nhược điểm của DEX
❌ Tốc độ giao dịch chậm hơn: Giao dịch cần được xác nhận trên blockchain, có thể mất thời gian nếu mạng tắc nghẽn.
❌ Thanh khoản thấp hơn CEX: Vì ít người dùng hơn và không có đội ngũ tạo lập thị trường chuyên nghiệp.
❌ Khó sử dụng: Yêu cầu người dùng có kiến thức về ví crypto, private key và cách tương tác với smart contract.
❌ Không có hỗ trợ khách hàng: Nếu gặp sự cố, người dùng phải tự xử lý vì không có bộ phận hỗ trợ như CEX.
So sánh chi tiết giữa CEX và DEX

Trích dẫn bài đăng trên X của CZ về CEX và DEX
Việc DEX niêm yết tất cả các token là điều tốt.
Việc CEX niêm yết tất cả các token là điều không tốt? 🤷‍♂️
Tôi tin rằng các sàn giao dịch nên cung cấp quyền truy cập vào mọi thứ. Chắc chắn câu nói này sẽ gây ra nhiều tranh cãi.
Tại sao token bạn thích lại không được niêm yết? Mỗi sàn giao dịch đều có khung niêm yết riêng (và khung này có thể thay đổi theo thời gian).

1. Tại sao DEX niêm yết tất cả lại là "tốt"?
Bản chất của DEX (như Uniswap, PancakeSwap) là không cần cấp phép (Permissionless).
Quyền năng của Code: Bất kỳ ai cũng có thể tạo thanh khoản cho một token. Điều này thúc đẩy sự đổi mới. Những dự án vĩ đại thường bắt đầu từ những "ngách" nhỏ mà không sàn lớn nào thèm để mắt tới.
Trách nhiệm thuộc về người dùng: Trên DEX, người dùng tự chịu trách nhiệm với ví của mình. Nếu bạn mua phải "rác", đó là do bạn chưa nghiên cứu kỹ (DYOR).

Không có bộ lọc: Sự thiếu vắng bộ lọc chính là đặc sản của sự phi tập trung.
2. Tại sao CEX niêm yết tất cả lại là "không tốt"?
Dù nghe có vẻ bất công, nhưng có những lý do thực tế khiến các sàn như Binance hay Coinbase phải cực kỳ khắt khe:
Uy tín và Trách nhiệm pháp lý: CEX hoạt động như một thực thể kinh doanh có pháp nhân. Nếu họ niêm yết một dự án lừa đảo (scam) hoặc đa cấp, họ sẽ đối mặt với kiện tụng từ người dùng và áp lực từ các cơ quan quản lý (SEC, v.v.).
Thanh khoản và Rủi ro hệ thống: Việc niêm yết quá nhiều token "rác" với thanh khoản thấp dễ dẫn đến thao túng giá (Pump & Dump). Khi người dùng mất tiền hàng loạt trên một nền tảng, họ sẽ rời bỏ sàn đó.
Nguồn lực vận hành: Mỗi token được niêm yết đòi hỏi đội ngũ kỹ thuật bảo trì ví, nạp/rút, và đội ngũ chăm sóc khách hàng. Niêm yết "tất cả" là bất khả thi về mặt vận hành.
Sự tồn tại song song của DEX và CEX là một hệ sinh thái hoàn chỉnh. DEX là nơi ươm mầm và sàng lọc, còn CEX là nơi cung cấp sự tiện lợi và bảo mật cho số đông.
Phản biện lại bài viết của CZ, Star cũng có ý kiến
Thoạt nhìn, điều này nghe có vẻ hợp lý—nhưng thực chất đó là một sự so sánh sai lệch.
Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) và sàn giao dịch tập trung (CEX) đóng vai trò khác biệt về bản chất.
Quyền truy cập mở, không cần cấp phép thuộc về DEX; trách nhiệm, tiêu chuẩn và nghĩa vụ giải trình thuộc về CEX.
Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) là một công cụ tự quản lý hoàn toàn. Nhà cung cấp dịch vụ không phải là trung gian và không kiểm soát tiền của người dùng. Người dùng tương tác với DEX hiểu – hoặc nên hiểu – rằng họ đang sử dụng một công cụ và tự chịu hoàn toàn trách nhiệm về hành động của mình. Như Chủ tịch SEC Paul Atkins đã tuyên bố:
“Quyền tự quản lý tài sản cá nhân là một giá trị nền tảng của nước Mỹ, không nên biến mất khi người ta truy cập internet.”
Ngược lại, các sàn giao dịch tập trung (CEX) lưu giữ tiền của người dùng, tương tự như các ngân hàng. Do đó, chúng có những nghĩa vụ rõ ràng liên quan đến chống rửa tiền (AML), tuân thủ lệnh trừng phạt, phòng chống gian lận và bảo vệ người tiêu dùng. CEX không phải là những kênh trung gian trung lập. Chúng đóng vai trò trung gian tạo dựng niềm tin, chịu trách nhiệm vận hành và do đó có nghĩa vụ bảo vệ người dùng, chứ không chỉ đơn thuần là liệt kê tất cả những gì tồn tại.
Việc đánh đồng DEX và CEX không phải là thể hiện sự cởi mở.
Đây là một nỗ lực nhằm trốn tránh trách nhiệm.
Sự khác biệt cơ bản này phản ánh sự khác biệt lâu dài về giá trị giữa OK* và Binance.

DEX là "Công cụ" (Tool): Giống như một con dao hay một phần mềm mã nguồn mở. Người tạo ra nó không kiểm soát cách nó được sử dụng và không giữ tài sản của người dùng. Do đó, việc áp đặt các quy định ngân hàng (như AML/KYC) lên một dòng code tự động là điều phi lý.
CEX là "Đại lý lưu ký" (Custodian): Hoạt động như một tổ chức tài chính truyền thống. Khi bạn giữ tiền của người khác, bạn phải có trách nhiệm bảo vệ họ khỏi lừa đảo và tuân thủ luật pháp.
Vậy nên chọn CEX hay DEX?
- Nếu bạn là người mới, muốn giao dịch dễ dàng, có hỗ trợ khách hàng và thanh khoản cao → CEX là lựa chọn phù hợp.
- Nếu bạn quan tâm đến bảo mật, quyền riêng tư, và không muốn phụ thuộc vào bên trung gian → DEX là giải pháp tốt hơn.
- Nếu bạn muốn tận dụng cả hai mô hình, bạn có thể kết hợp sử dụng CEX để giao dịch nhanh chóng và DEX để lưu trữ tài sản an toàn.
Ở yếu tố thuần lợi nhuận thì sự lựa chọn giữa CEX và DEX phụ thuộc vào nhu cầu của mỗi cá nhân khi tham gia giao dich. Trong khi CEX mang lại sự tiện lợi và thanh khoản, DEX cung cấp bảo mật và quyền kiểm soát tài sản. Tuy nhiên, ở yếu tố pháp luật bảo vệ thì sàn cấp phép CEX sẽ an toàn hơn. Tất nhiên, bạn giao dịch cần xác định rõ CEX đó có cấp phép ở quốc gia bạn không? Vì với các sàn CEX không cấp phép tại quốc gia bạn thì có thể chính bạn đã vô tình phạm luật nếu quốc gia mình cấm sàn đó.
Dù bạn chọn nền tảng nào, điều quan trọng nhất vẫn là hiểu rõ cách chúng hoạt động, quản lý rủi ro và bảo vệ tài sản của mình trong thế giới crypto đầy biến động chưa có tính pháp lý rõ ràng này.
$BTC
#Cex #DEX #Binance

Przemysł kryptowalutowy ponownie staje w obliczu znanej debaty:
Czy scentralizowane giełdy powinny notować każdą modną memecoin, czy powinny działać jako strażnicy, aby chronić wiarygodność rynku?
Ta dyskusja wykracza daleko poza notowania tokenów. Dotyka sedna tego, co reprezentuje kryptowaluta—wolność, odpowiedzialność i legalność.

Problem: Krótkoterminowe notowania vs Długoterminowe zaufanie
Scentralizowane giełdy (CEX) są często krytykowane za agresywne notowanie niskiej jakości memecoinów, aby przyciągnąć krótkoterminowe zainteresowanie detalistów. Te tokeny mogą generować wolumen i opłaty, ale mogą również:

Gdy łańcuch może w pierwszy dzień przyjąć dziesiątki miliardów dolarów stablecoinów i jednocześnie zintegrować się z 50+ (a nawet 100+) protokołami DeFi, powinniśmy przenieść naszą uwagę z tego, który "białą księgę" ma ładniejszą, na bardziej realistyczne miejsca - jak zaufanie na warstwie rozliczeniowej jest budowane na miejscu. Wydarzenie sieci głównej Plasma dostarczyło nam obserwowalnego przykładu: zaufanie, dzisiaj jest bardziej zdobywane w przepływach finansowych i ścieżkach rozliczeniowych, a nie tylko na podstawie formalnych dowodów czy modeli akademickich.
一、Co wydarzyło się w "pierwszym dniu" - nie tylko liczby, ale też działania

Główne CEX zmuszone do interwencji, następnie ciągła presja sprzedażowa prowadząca do słabości rynku
#CEX $CEX#Write2Earn
Współzałożyciel i dyrektor generalny Real Vision, Raoul Pal, powiedział w podcaście w tym tygodniu, że sprawiedliwa wartość Bitcoina, według jego modelu globalnej płynności, powinna wynosić około 140 000 USD. Jednak „wydarzenie 1011” (wywołane polityką taryfową Trumpa) spowodowało, że kryptowaluty osiągały gorsze wyniki niż akcje i złoto, zauważył. Pal opisał „wydarzenie 1011” w następujący sposób: Główny szok makroekonomiczny spowodował masową likwidację wysoko lewarowanych pozycji. W szczytowym momencie kaskadowych wyprzedaży API Binance na krótko przestało działać, blokując profesjonalnych twórców rynku przed składaniem zamówień, zapewnianiem płynności lub zabezpieczaniem ryzyk. Reakcja łańcuchowa wzmocniła straty, zmuszając główne scentralizowane giełdy (CEX) do korzystania z bilansów, aby wchłonąć pozycje i zapobiec całkowemu załamaniu systemu. W rezultacie Pal szacuje, że CEX pasywnie wchłonęły około 10 miliardów USD w aktywach. Długoterminowa słabość rynku wynika z tego, że te CEX algorytmicznie sprzedawały swoje zapasy w godzinach otwarcia amerykańskiego rynku akcji, aby pozbyć się posiadania, wyjaśnił. Pal oczekuje, że obecna fala presji sprzedażowej zostanie w większości „strawiona” do końca lutego. Gdy ta presja ustąpi, przewiduje, że Bitcoin szybko odbije się, osiągając 140 000 USD. Dodatkowo zauważył, że ryzyko zadłużenia MicroStrategy jest do zarządzania – prawdopodobnie korekta dla „Strategii” – ponieważ dyrektor generalny Michael Saylor wzmocnił bilans dzięki emisjom długu i ruchom kapitałowym.