Najważniejsze informacje
Tendermint to moduł sieci blockchain z otwartym kodem źródłowym, który obsługuje konsensus i sieć, co umożliwia deweloperom tworzenie systemu aplikacji w dowolnym języku programowania.
Posługuje się modelem konsensusu Proof of Stake z odpornością na problem generałów bizantyjskich (Byzantine Fault Tolerant, BFT) z natychmiastową finalizacją transakcji, co oznacza, że nie są potrzebne potwierdzenia bloków.
Interfejs aplikacji i łańcucha bloków (Application Blockchain Interface, ABCI) oddziela system konsensusu od systemu aplikacji, dzięki czemu architektura jest modułowa i elastyczna.
Zestaw narzędzi dla programistów Cosmos SDK powstaje na module Tendermint (obecnie prowadzonym jako CometBFT) i stanowi podstawę protokołu komunikacji łańcuchów bloków (Inter-Blockchain Communication, IBC), co umożliwia współpracę międzyłańcuchową w setkach łańcuchów.
W kwietniu 2025 r. na łańcuchu Cosmos Hub miało miejsce uruchomienie IBC w wersji drugiej (Eureka), co rozszerzyło natywną zdolność do współpracy o sieć Ethereum bez mostów zewnętrznych.
Wstęp
Sieci blockchain, które znamy i z których korzystamy, mają dość sztywną strukturę. Jako deweloperzy mamy zwykle dwie opcje: tworzyć aplikacje w restrykcyjnych warunkach albo rozwidlić kod i stworzyć nowy łańcuch. Stworzenie nowego łańcucha nie jest jednak proste, ponieważ trzeba również uruchomić sieć i ustalić mechanizm konsensusu.
Tendermint jest oprogramowaniem z otwartym kodem źródłowym, które to upraszcza. Zapewnia gotowy mechanizm konsensusu i łączenia sieci, dzięki czemu deweloperzy mogą się skupić na tworzeniu systemu aplikacji w dowolnym języku programowania.
Co trzeba wiedzieć o module Tendermint
Jak działa architektura sieci blockchain
Tendermint to swego rodzaju stos łańcucha bloków – podobnie jak Bitcoin i Ethereum. Stos łańcucha bloków to nie tylko sama baza danych, ale także bezpośrednia sieć węzłów, metoda ich komunikacji oraz działający na tym mechanizm transakcji i smart kontraktów. Chodzi o to, aby wszyscy uczestnicy zgadzali się co do wspólnego stanu – nawet bez wzajemnego zaufania.
Wiele dużych sieci blockchain działa dziś na architekturze monolitycznej, w której składniki oprogramowania są ze sobą ściśle powiązane. Zmiana jednego elementu grozi popsuciem innych. Tendermint ma podejście przeciwne, ponieważ działa na architekturze modułowej, w której składniki są rozdzielone, aby zmiany w każdym z nich dało się wprowadzać niezależnie.
Odporność na problem generałów bizantyjskich (BFT)
Sieć Bitcoin rozwiązała stary problem systemów rozsianych, czyli tzw. problem generałów bizantyjskich. Szczegółowe omówienie można znaleźć w naszym artykule o odporności na problem generałów bizantyjskich, ale w skrócie BFT to opis systemu, w którym uczestnicy mogą dochodzić do porozumienia nawet kiedy część węzłów wysyła błędne lub uszkodzone wiadomości.
Sieć blockchain, która nie jest odporna na problem generałów bizantyjskich, nie może działać niezawodnie bez koordynatora centralnego. Sieć Bitcoin wyszła temu naprzeciw poprzez zastosowanie algorytmu konsensusu Proof of Work (PoW). Tendermint ma wdrożone inne podejście.
Trzy systemy łańcucha bloków
Łańcuchy bloków składają się zwykle z trzech systemów: systemu aplikacji, systemu konsensusu i systemu sieciowego. System konsensusu i sieciowy to miejsca, w których węzły się kontaktują i uzgadniają wspólny stan. System aplikacji to miejsce, w którym użytkownicy i deweloperzy współdziałają za pośrednictwem aplikacji zdecentralizowanych i mechanizmu smart kontraktów.
Tendermint obsługuje system konsensusu i sieci bezpośrednio. System aplikacji pozostaje w całości w gestii dewelopera.
Tendermint Core
Krótka uwaga na temat terminologii: Tendermint to zarówno pierwotna firma (założona przez Jae Kwona), jak i jej oprogramowanie. Tendermint Core to nazwa modułu konsensusu. W 2023 r. miała miejsce zmiana nazwy Tendermint Core na CometBFT, co ma oddawać ogólne upowszechnienie poza ekosystemem Cosmos. Kiedy mowa o protokole, obie nazwy są w praktyce wymienne.
CometBFT (dawniej Tendermint Core) to moduł konsensusu rozsianego odporny na problem generałów bizantyjskich. Działa na mechanizmie Proof of Stake (PoS) (PoS), w którym w każdej rundzie odbywa się losowy wybór walidatora z aktywnego zestawu, który ma zaproponować kolejny blok. Jeżeli wystarczająca liczba pozostałych walidatorów wyrazi zgodę, następuje dodanie bloku, a finalizacja jest natychmiastowa. W odróżnieniu od sieci Bitcoin czy Ethereum nie trzeba czekać na potwierdzenia.
Dopóki co najmniej dwie trzecie walidatorów jest uczciwych, sieć dalej działa poprawnie. CometBFT ma obsługiwać od 1 tys. do 10 tys. transakcji na sekundę (TPS) z finalizacją poniżej sześciu sekund.
Interfejs aplikacji i łańcucha bloków (ABCI)
O szczególnej przydatności sieci Tendermint dla deweloperów decyduje interfejs aplikacji i łańcucha bloków (Application Blockchain Interface), czyli ABCI. Jest to interfejs, który łączy moduł konsensusu z systemem aplikacji stworzonym przez dewelopera. Ponieważ ABCI jest ustalonym standardem, deweloperzy mogą sobie napisać aplikację w dowolnym języku programowania i podłączyć ją do modułu konsensusu bez jego modyfikowania.
Oznacza to, że deweloper tworzący nowy łańcuch blockchain nie musi wdrażać konsensusu od zera ani uruchamiać sieci walidatorów. Określa mechanizm aplikacji i podłącza go do stosu.
Co się stało z projektem Ethermint?
Wczesnym przykładem możliwości, jakie daje sieć Tendermint, był Ethermint – projekt, w ramach którego doszło do połączenia maszyny wirtualnej Ethereum (EVM) z modułem Tendermint Core. Umożliwiło to prowadzenie smart kontraktów Solidity na łańcuchu Proof of Stake. Projekt Ethermint zastąpiła już sieć Evmos i maszyna EVM Cosmos, którą firma Cosmos Labs udostępniła w roku 2025. Trzon ekosystemu Cosmos nadal stanowi idea leżąca u podstaw projektu Ethermint, czyli łączenie zgodnej z siecią Ethereum realizacji z szybszym i bardziej energooszczędnym systemem konsensusu.
Zdolność łańcuchów bloków do współpracy a zestaw narzędzi dla programistów Cosmos
Zestaw narzędzi dla programistów Cosmos to system z otwartym kodem źródłowym stworzony na CometBFT. Umożliwia deweloperom tworzenie ogólnodostępnych lub poufnych sieci blockchain pod konkretne zastosowanie. Łańcuchy te mogą się łączyć z całą siecią Cosmos za pośrednictwem protokołu komunikacyjnego łańcuchów bloków (IBC), który umożliwia przesył aktywów i przekazywanie komunikatów między łańcuchami bez potrzeby korzystania ze scentralizowanego mostu. Wiele osób nazywa to właśnie „internetem sieci blockchain”. Zdolność do współpracy, jaką daje ten system, przyciąga duże zainteresowanie deweloperów.
W kwietniu 2025 r. na łańcuchu Cosmos Hub miało miejsce uruchomienie IBC w wersji drugiej o kryptonimie Eureka. Ulepszenie to stanowi rozszerzenie natywnej łączliwości IBC o sieć Ethereum i daje użytkownikom możliwość przesyłu aktywów między łańcuchami Cosmos i Ethereum bez mostów zewnętrznych. Obsługuje ponad 3 mld USD miesięcznego wolumenu międzyłańcuchowego w ponad 115 sieciach blockchain. Więcej informacji o całym ekosystemie, patrz: Co to jest Cosmos (ATOM)?.
Do znanych projektów stworzonych zestawem narzędzi dla programistów Cosmos można np. zaliczyć BNB Smart Chain, Osmosis, dYdX czy Injective. Projekty te obrazują wachlarz zastosowań, jakie obsługuje ten system – od giełd zdecentralizowanych po platformy z derywatami i wyspecjalizowane łańcuchy finansowe.
Często zadawane pytania
Czym się różni Tendermint od CometBFT?
Jest to ten samego moduł konsensusu. Zmiana nazwy z Tendermint Core na CometBFT, która miała miejsce w roku 2023, ma odzwierciedlać niezależny rozwój modułu i jego zastosowania poza pierwotnym projektem Cosmos. Źródłowy protokół i jego mechanizm BFT Proof of Stake (PoS) pozostaje bez zmian.
Czy Tendermint to to samo co Cosmos?
Nie. Tendermint (CometBFT) to silnik konsensusu, który obsługuje zestaw narzędzi dla programistów Cosmos, ale są to odrębne składniki. Cosmos to cały ekosystem interoperacyjnych łańcuchów bloków. Tendermint zapewnia warstwę konsensusu i usług sieciowych, z której mogą korzystać łańcuchy Cosmos.
W jaki sposób Tendermint uzyskuje natychmiastową finalizację?
Głosowanie na walidatorów Tendermint odbywa się w rundach. Kiedy dwie trzecie walidatorów podpisze blok, uznaje się go za ostateczny. Nie ma tu finalizacji probabilistycznej ani ryzyka reorganizacji łańcucha, co oznacza, że potwierdzanie transakcji odbywa się w jednym bloku.
Co to jest ABCI?
Interfejs ABCI (Application Blockchain Interface, interfejs aplikacji i łańcucha bloków) to standardowy interfejs, który łączy moduł konsensusu Tendermint z systemem aplikacji. Ponieważ interfejs jest niezależny od języka, deweloperzy mogą sobie pisać aplikacje w dowolnym języku programowania i nadal korzystać ze stosu konsensusu oraz sieci Tendermint.
Co to jest IBC v2 (Eureka)?
Wersja druga IBC v2, uruchomiona w kwietniu 2025 roku, to nowsza wersja protokołu komunikacyjnego łańcuchów bloków, który umożliwia realizację łączności między łańcuchami Cosmos a Ethereum w trybie natywnym. Eliminuje potrzebę korzystania z mostów zewnętrznych i obsługuje przesył aktywów oraz przekazywanie wiadomości bezpośrednio między tymi dwoma ekosystemami.
Podsumowanie
Tendermint rozwiązuje powszechny problem związany z rozwojem technologii blockchain: jak stworzyć nowy łańcuch bez ponownego tworzenia konsensusu od zera. Z uwagi na oddzielenie systemu konsensusu i usług sieciowych od warstwy aplikacji interfejsem ABCI Tendermint zapewnia deweloperom modułową, niezależną od języka podstawę do pracy. CometBFT kontynuuje tę architekturę, a zestaw SDK sieci Cosmos zamienia ją w praktyczny zestaw narzędzi do obsługi kilku najbardziej aktywnych łańcuchów w branży.
Dalsza lektura
Wyłączenie odpowiedzialności: Niniejsza treść jest prezentowana bez rękojmi, wyłącznie w celach ogólnoinformacyjnych i dydaktycznych, bez jakichkolwiek oświadczeń ani gwarancji. Nie należy jej rozumieć jako porady finansowej, prawnej ani innego rodzaju porady specjalistycznej. Nie ma ona również charakteru zachęty do zakupu jakiegokolwiek konkretnego produktu ani usługi. Użytkownik powinien zasięgnąć własnej porady u odpowiednich fachowych doradców. Jeżeli artykuł jest napisany przez osobę z zewnątrz, należy pamiętać, że wyrażane poglądy są poglądami tej osoby i nie muszą odzwierciedlać poglądów Akademii Binance. Ceny aktywów cyfrowych bywają zmienne. Wartość Twojej inwestycji może spaść lub wzrosnąć i możliwe, że nie odzyskasz zainwestowanej kwoty. Ponosisz wyłączną odpowiedzialność za swoje decyzje inwestycyjne, a Akademia Binance nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne straty. Więcej informacji można znaleźć w naszych Warunkach użytkowania, Ostrzeżeniu o ryzyku i Warunkach Akademii Binance.