
@Falcon Finance #FalconFinance $FF
Khi đặt câu hỏi Falcon Finance được thiết kế cho nhà đầu tư thụ động hay chủ động, mình nghĩ đây không phải là câu hỏi chọn một trong hai, mà là câu hỏi về Falcon đang ưu tiên giảm gánh nặng nào cho người dùng.
Phần lớn DeFi trước đây được xây cho nhà đầu tư rất chủ động: theo dõi thị trường liên tục, xoay vốn nhanh, phản ứng kịp thời với biến động và tận dụng incentive.
Falcon xuất hiện trong bối cảnh nhiều người đã trải qua đủ chu kỳ để nhận ra rằng không phải ai cũng muốn, hoặc có thể, duy trì mức độ chủ động đó mãi mãi.
Nhà đầu tư chủ động trong DeFi thường được giả định là chuẩn mực.
Họ biết đọc smart contract, hiểu cơ chế yield, sẵn sàng theo dõi APY từng ngày và chấp nhận rủi ro để tối ưu lợi nhuận.
Rất nhiều giao thức được thiết kế xoay quanh giả định này, và reward được dùng như phần thưởng cho sự chú ý liên tục.
Falcon thì không xây trên giả định đó.
Họ bắt đầu từ thực tế rằng phần lớn vốn dài hạn không đến từ những người liên tục “chơi game” on-chain, mà từ những người muốn vốn của mình hoạt động ổn định, có kỷ luật và ít cần can thiệp.
Điều này khiến Falcon nghiêng rõ ràng về phía nhà đầu tư thụ động hơn là chủ động.
Nhưng “thụ động” ở đây không có nghĩa là bỏ mặc hay không hiểu gì về hệ thống.
Nó có nghĩa là người dùng không cần phải ra quyết định liên tục để hệ thống vận hành đúng.
Falcon thiết kế để những quyết định khó nhất được đưa vào kiến trúc sản phẩm, thay vì đẩy hết trách nhiệm đó xuống người dùng.
Khi cấu trúc đã được thiết kế cho kịch bản xấu, cho rút vốn, cho biến động, người dùng không cần phải phản ứng từng nhịp thị trường nữa.
Mình thấy rất rõ Falcon cố gắng giảm chi phí chú ý.
Trong DeFi, chi phí chú ý thường bị đánh giá thấp, nhưng lại là lý do khiến nhiều người rời bỏ.
Theo dõi vị thế, tái cân bằng, lo lắng về rủi ro hệ thống là một dạng “lao động tinh thần” liên tục.
Falcon coi việc giảm chi phí này là một phần cốt lõi của sản phẩm.
Khi người dùng không cần phải chủ động quá mức để tránh thua lỗ lớn, Falcon đã làm đúng vai trò của một hệ thống phục vụ nhà đầu tư thụ động.
Tuy nhiên, nói Falcon chỉ dành cho nhà đầu tư thụ động cũng chưa đầy đủ.
Họ không loại bỏ hoàn toàn vai trò của nhà đầu tư chủ động.
Thay vào đó, Falcon phân tách rõ ràng giữa chủ động ở tầng thiết kế và thụ động ở tầng sử dụng.
Những quyết định chủ động nhất nằm ở phía đội ngũ xây dựng và quản trị hệ thống: cách phân bổ vốn, cách phản ứng với thị trường xấu, cách điều chỉnh tham số.
Người dùng cuối được hưởng lợi từ sự chủ động đó mà không cần tự mình gánh hết.
Với nhà đầu tư chủ động, Falcon không phải là sân chơi để tối ưu lợi nhuận ngắn hạn.
Nếu mục tiêu là đánh bại thị trường từng tuần, Falcon có thể trông chậm và thiếu hấp dẫn.
Nhưng với nhà đầu tư chủ động theo nghĩa dài hạn, những người quan tâm tới cấu trúc, quản trị rủi ro và khả năng tồn tại qua nhiều chu kỳ, Falcon lại rất phù hợp.
Họ có thể hiểu sâu hệ thống, tham gia vào governance, hoặc sử dụng Falcon như một khối xây trong chiến lược lớn hơn.
Một điểm rất quan trọng là Falcon không ép người dùng phải chọn vai trò.
Một nhà đầu tư có thể bắt đầu với tư cách thụ động, để hệ thống vận hành phần lớn công việc, và dần dần trở nên chủ động hơn khi hiểu sâu hơn.
Ngược lại, một nhà đầu tư chủ động cũng có thể sử dụng Falcon như một “neo ổn định” cho một phần danh mục, trong khi vẫn chủ động ở những mảng khác.
Falcon không cố định người dùng vào một khuôn, mà tạo ra không gian cho cả hai kiểu hành vi cùng tồn tại.
Điều này phản ánh một tư duy khá trưởng thành về tài chính.
Trong tài chính truyền thống, không ai coi thụ động và chủ động là hai thái cực loại trừ.
Chúng là hai chiến lược bổ sung cho nhau trong cùng một danh mục.
Falcon mang logic đó vào DeFi.
Họ không xây để mọi người đều phải chủ động, cũng không xây để mọi người đều phó mặc.
Họ xây để giảm những quyết định không cần thiết, và giữ lại những quyết định thực sự có ý nghĩa.
Một điểm khác khiến Falcon nghiêng về nhà đầu tư thụ động là cách họ thiết kế để chịu được thị trường xấu.
Trong thị trường xấu, nhà đầu tư chủ động thường bị buộc phải hành động liên tục để cắt lỗ, tái cơ cấu, hoặc tránh rủi ro lan truyền.
Falcon cố gắng làm cho hệ thống tự hấp thụ một phần cú sốc đó, để người dùng không bị đẩy vào trạng thái phản ứng hoảng loạn.
Khi hệ thống được thiết kế để không sụp đổ ngay khi mọi thứ xấu đi, thụ động trở thành một lựa chọn khả thi, chứ không phải sự bất cẩn.
Mình cũng thấy Falcon rất rõ ràng trong việc họ không phục vụ nhà đầu tư tìm kiếm cảm giác mạnh.
Không có những cú APY gây sốc, không có những thay đổi chiến lược liên tục để “bắt trend”.
Điều này khiến Falcon không hấp dẫn với những người coi DeFi là trò chơi ngắn hạn.
Nhưng với những người coi DeFi là một phần của chiến lược tài chính dài hạn, sự ổn định và khả năng dự đoán lại là lợi thế lớn.
Nếu phải trả lời trực diện, mình sẽ nói Falcon Finance được thiết kế nghiêng về nhà đầu tư thụ động, nhưng với một định nghĩa thụ động rất khác so với DeFi trước đây.
Đây là sự thụ động có cấu trúc, nơi người dùng không cần phải làm nhiều để hệ thống vẫn vận hành đúng.
Đồng thời, Falcon vẫn để chỗ cho những nhà đầu tư chủ động theo cách sâu hơn: tham gia quản trị, hiểu cấu trúc, và đưa ra quyết định ở tầng chiến lược thay vì tầng thao tác.
Trong bức tranh dài hạn của DeFi, mình nghĩ đây là một lựa chọn rất hợp lý.
Nếu DeFi muốn mở rộng ra ngoài nhóm người dùng hardcore, nó buộc phải phục vụ những người không thể hoặc không muốn chủ động liên tục.
Falcon đang xây cho nhóm đó, mà không loại bỏ hoàn toàn nhóm còn lại.
Họ không chọn phe, mà chọn giảm ma sát giữa hai cách tiếp cận.
Tóm lại, Falcon Finance không hỏi người dùng “bạn là nhà đầu tư thụ động hay chủ động”, mà hỏi “bạn muốn gánh bao nhiêu phần trách nhiệm trong việc vận hành vốn của mình”.
Với Falcon, phần khó nhất đã được đưa vào thiết kế.
Người dùng có thể thụ động mà không mù quáng, hoặc chủ động mà không phải chống chọi với một hệ thống dễ vỡ.
Và chính sự linh hoạt đó mới là dấu hiệu của một giao thức được xây cho giai đoạn DeFi trưởng thành, nơi không phải ai cũng muốn chơi cùng một kiểu trò chơi nữa.


